Nog steeds zijn de opkomst en ondergang van Rome een raadsel.
We begrijpen de waarheid beter als we bedenken...
... dat de ondergang evenals de opkomst niet een maar vele oorzaken had.
Het was geen gebeurtenis, maar een proces dat drie eeuwen duurde.
Het hele bestaan van sommige naties duurde korter.
In 180 na Christus trok Marcus Aurelius aan het hoofd van z'n legioenen op...
... tegen de Germaanse stammen aan de Don
Caesar, de voortekenen zijn ongunstig.
Ik heb het hart niet kunnen vinden.
Timonides, als kind was ik heimelijk bang dat de nacht nooit voorbij zou gaan.
Dat we verder moesten leven in duisternis.
Toen was dat maar een kleine angst.
En toch, Caesar, komt de zon altijd op. Ook straks weer.
Men zegt dat er kort voor de dageraad meer mensen sterven...
... dan op welk tijdstip dan ook.
De nacht lijkt te fluisteren: Kom mee naar het westen, slaap voorgoed.
Wat kan een extra dag je nog bieden ?
Wat kan een extra dag jou bieden, Timonides ?
Warmte.
Leven.
Kleur.
Mensen.
Caesar, de zon.
Zoals je hebt voorspeld. Gefeliciteerd, Timonides.
Dag, Timonides. - Livius.
Hoe is het met Caesar ?
Om dat te beantwoorden moet je drie kanten van de zaak bezien.
Een, onze keizer voert al 17 jaar een moeizame oorlog.
Twee, niemand zal zeggen dat Marcus Aurelius sterk is.
De soldaten maken een grapje over Timonides.
Als je hem vraagt wat voor dag het is, houdt hij een lezing over de kalender.
Het gaat toch goed met u, Caesar ?
Het lijkt wel of elke gouverneur en koning beneden in het dal wacht.
Ik heb ze speciaal uitgenodigd.
Ik heb ook m'n zoon Commodus gevraagd, jouw grote vriend.
Vertel over je laatste campagne in deze barbaarse streken.
Hun leider, Ballomar, is ons een paar keer ontsnapt.
Nog een paar dagen en we brengen u z'n hoofd.
Niet doen, Livius. Wat moet ik ermee ? Breng hem levend hier.
Hij is het hart van de barbaren. - Breng me dan hun hart.
Ik wil met hem spreken. - Spreken ?
Rome bestaat al duizend jaar.
We moeten nu in vrede samenleven met wat jij barbaren noemt.
Breng me dus deze Ballomar levend. En doe het vlug.
Er was een gerucht dat Lucilla hier was, de dochter van Caesar.
O ja, de dochter van Caesar.
Zoals de duif bang is voor de adelaar, en het lam voor de wolf...
... zo is m'n hart beladen met angst.
Moeder Vesta, eeuwige moeder van Rome...
... help me.
Breng de gezondheid van m'n vader terug.
Bescherm ons tegen het gevaar dat boven het keizerrijk hangt.
Laat er vrede zijn...
... overal in het Romeinse rijk
Lucilla.
Livius.
Lucilla.
Je bent zo mooi.
Wat betekent dat ?
Het is zo lang geleden. Ik was het vergeten.
Waarom heb je me in Rome nooit opgezocht ?
Het leek wel of je niemand echt wilde spreken.
Ik dacht dat ik door teruggetrokken te leven...
... vrede zou kunnen vinden.
Toen merkte ik dat er geen ware vrede is in alleen zijn.
Er is alleen maar eenzaamheid.
Ik ben ook eenzaam geweest.
Ik ben nu hier. Als mijn vaders gezondheid verbetert...
... en je plichten als militair het niet verhinderen...
... dan kunnen we elkaar ontmoeten, als je dat wilt.
Dat wil ik.
Mithridatus, koning van Petra. - Welkom, Mithridatus.
Costobacus, koning van de Omnia. - Gegroet, Costobacus.
Severus, proconsul van Judea.
Afrika.
Welkom... - Virgilianus van Syria.
Marcellus, gouverneur van Egypte, zou ik denken.
Marcellus, vriend van Caesar.
En wie zou dit kunnen zijn, Timonides ?
Virgilianus, proconsul van Syria. - M'n hartelijke dank, Timonides.
Virgilianus, vriend van Caesar.
Welkom...
Pericles, proconsul van Athene. - Pericles van Athene.
Rome is vereerd, Sohamus, dat de koning van Armenia bij ons is.
Caesar, Armenia hoopt op nog nauwere banden met Rome.
Pertinax, Brittannia.
Welkom Pertinax, welkom Brittannia.
Gegroet, Caesar.
Gouverneurs, consuls, vorsten.
U bent gekomen van de Egyptische woestijn, de Armeense bergen...
... de Gallische wouden en de Spaanse grasvlakten.
U lijkt niet op elkaar en draagt niet dezelfde kleren...
... noch zingt u dezelfde liederen...
... noch vereert u dezelfde goden.
Toch, als een machtige boom met groene bladeren...
... en zwarte wortelen...
... vormt u de eenheid die het Romeinse rijk is.
Kijk om u heen en kijk naar uzelf...
... en aanschouw de grootheid van Rome.
Tweehonderd jaar geleden waren de Galliers onze felste vijanden.
Nu begroeten we hen als vrienden.
In de hele wereld zijn er maar twee kleine grensgebieden...
... die ons nog vijandig zijn.
Een hier in het noorden, dat ons scheidt van zogenaamde barbaren.
Het andere in het oosten, Persia.
Alleen aan deze twee grenzen vindt u muren, schanspalen, burchten en haat.
Maar dit zijn niet de grenzen die Rome wil.
Rome wenst en heeft behoefte aan menselijke grenzen.
We hebben lange oorlogen moeten voeren, uw lasten waren zwaar.
Maar nu komen we aan het eind van de weg.
Hier liggen binnen ons bereik gouden eeuwen van vrede...
... een ware Pax Romana.
Waar u ook woont, welke kleur uw huid ook heeft...
... als deze vrede bereikt is, brengt die voor iedereen...
... de opperste rechten van het Romeinse burgerschap.
Caesar, bent u onwel ?
Een beetje pijn in m'n zij, het gaat wel over.
Niet langer provincies of kolonies, maar Rome.
Rome, overal.
Een familie van gelijke naties.
Dat is wat voor ons ligt.
Mogen de goden die dag snel brengen.
Lucilla, elke keer sta ik versteld dat ik de vader ben van zoiets moois.
Zo kan ik het leven moeilijk vaarwel zeggen.
Vader, u heeft een lang leven voor u.
De dood is een normale zaak. Heb je dat niet geleerd ?
Ik laat u niet van me weggaan. - Is er een keus ?
Dit straaltje bloed, dit stel botten...
... dit net van zenuwen en bloedvaten wordt gauw tot stof.
Geen keus.
Nu ik er ben, zorg ik ervoor dat u beter op uzelf past.
Maar dan nog.
Er is weinig tijd.
Er is een beslissing die ik niet langer kan uitstellen.
Ik moet de liefde van m'n zoon opofferen.
Commodus mag beslist niet m'n erfgenaam zijn.
Livius, het is mijn wens dat jij me opvolgt.
Ik zal je aan alle aanvoerders van het rijk...
... openlijk als m'n opvolger voorstellen.
Maar u zei zelf, er is iemand nodig die de zaken verandert...
... die nieuwe wegen vindt.
Een man van de tiende eeuw van Rome.
Ik kan alleen oorlog voeren en geen bondgenoten maken van de barbaren.
Dat lukt je wel. Je hebt er het gevoel voor.
Maar Commodus deelt de troon al met u.
Ik hoopte dat hij zou groeien in rang en verantwoordelijkheid.
Maar hij stelt alleen belang in spelen en gladiatoren.
U hebt me zelf in uw familie opgenomen.
Commodus en ik zijn als broers.
Ik hou ook van Commodus. Maar dat is maar een gevoel.
Alleen maar een persoonlijk gevoel.
Caesar. Commodus laat u groeten.
Hij is in het sneeuwland, twee dagen hier vandaan.
Zal ik hem tegemoet gaan ? - Doe dat, Livius.
Denk na over wat ik gezegd heb. Onthou dat ik weinig tijd heb.
Al is Commodus m'n broer, ik zou ook gedaan hebben wat u deed.
En zou je ook Livius hebben gekozen ? - Ja.
Maar waarom aarzelde hij ?
Als hij de man niet was om te aarzelen...
... bij die verantwoordelijkheid, had ik hem niet gekozen.
Kom bij me zitten.
Laat me eens naar je kijken.
Ben je gelukkig ? Je lijkt tamelijk gelukkig en toch...
Wat dan, vader ?
Ik ben bezorgd over een gerucht.
Je hebt je ooit in de tempel van Vesta willen terugtrekken.
Het is te eenvoudig om het leven als of mooi of akelig te zien.
Maar er was een tijd dat het leven me erg akelig toescheen.
Dat was vanwege je moeder. - Ik schaamde me.
En ze heeft u zo bedroefd.
Er waren ogenblikken van geluk met haar. En van schoonheid.
Maar liefde zocht ze elders, want ze kon niet van mij houden.
Jij, de beste, de geweldigste man. Moet het dan zo, vader ?
Een paar momenten van schoonheid en dan verraad ?
We moeten proberen meer begrip te hebben voor anderen.
Begrip voor wreedheid en zwakte ?
Zelfs daarvoor.
Je hebt zo'n talent voor het leven.
Maar ik denk dat je er te veel van vraagt.
Leer mededogen te hebben.
Leer barmhartig te zijn.
Voor jezelf ook. Mededogen en erbarmen voor jezelf.
De toekomst zal grote eisen aan je stellen.
O, vader.
Commodus.
Gaius Livius. Krijgsman, reiziger.
Commodus, allerromeinste Romein. - Ik heb je gemist.
Hoe gaat het met je ? - Met mij altijd goed.
Ik heb je veel te vertellen. - Ik jou ook.
We zijn hier allemaal uit Rome. Julianus, Niger, Claudius.
Vader.
Ik zie je bijna nooit.
Dat heb ik niet zo gewild. - Ik ook niet.
Die oorlogen zijn eindeloos. - Omdat u veel te zacht bent.
Ik zou het anders hebben gedaan. - We doen zoveel dingen anders.
Kon u maar vaker in Rome zijn. Er is een nieuwe generatie...
... een heel nieuw gevoel. - Ben ik oud en seniel ?
Rome is na uw vertrek veranderd. - Dat is waar.
Het krioelt er van de gladiatoren.
Zusje, ik dacht dat je Vestaalse maagd geworden was.
En Rome aan jou en je atleten overlaten ?
Vrouwelijke filosoof.
Jullie maakten al ruzie zodra jullie liepen.
Je zult wel moe zijn. - En ik heb dorst.
We praten gauw samen.
Nu eerst wat wijn. - Kijk, Polybius en Victorinus.
We hebben samen in vier campagnes gevochten.
Verulus hier heeft honderd gladiatorengevechten gewonnen.
We komen meevechten.
Gladiatoren als soldaten ? - Waarom niet ?
We zullen ze leren hoe ze iemand moeten doden.
En nu wijn.
Marcus Aurelius, onze Caesar, ziet er niet goed uit.
Dat doen stervenden nooit.
Maar je wist dat hij doodging.
Waarom komen jij en je soort anders uit Rome ?
Weet je, Livius, bij jou voel ik me pas prettig en veilig.
Je moet nooit veranderen.
Caesar zegt juist van wel. - Vader denkt te veel na.
Een Romein heeft tegenwoordig veel te piekeren.
Zeg, het leek wel even of je eerlijke soldatengezicht...
... in een filosofische plooi zat.
Laten we niet denken maar drinken.
Net zoals vroeger ? - Reken maar.
Heb jij logica geleerd ? Weet je wat een dilemma is ?
Een dilemma ?
Dat is als er maar twee mogelijkheden zijn...
... die allebei onaanvaardbaar zijn. Dat is een dilemma.
Toe nou, drink met mij.
Drink met mij.
Ik ben de zoon van Caesar. Ik laat je levend verbranden.
Hé, zeg Livius...
... vriend van me...
... m'n broer.
Er zit je iets dwars. Wat is er ?
Je vader...
... heeft mij gevraagd...
... om z'n erfgenaam te worden.
M'n eigen vader.
Maar ik ben toch z'n zoon ?
Hij moet me wel erg haten.
Hij haat je niet.
Ik heb er niet om gevraagd.
Je hebt ook niet geweigerd. - Vraag me dat dan.
Dat van jou vragen ?
Als je goed luistert...
... hoor je de goden lachen.
Ik hoor ze niet lachen.
Je zult doen wat de goden beslissen.
Zij is voor jou.
Ze denkt.
Livius.
Lucilla.
Ben je klaar met Commodus en de wijn ?
Mijn wereld is opeens zo vreemd. Ik weet niet meer waar ik ben.
Ik ben maar van een ding zeker.
Ik hou van jou, Lucilla.
Als je er zo zeker van bent, waarom weet je het dan nu pas ?
Ik geloof dat ik het al die jaren al geweten heb.
Ik ben er vast zeker van geweest dat het op een dag zou gebeuren.
Geweten en toch niet geweten.
Geweten en toch niet geweten ? Hoe kan dat nou ?
Ik begrijp niet goed hoe het kwam, maar nu weet ik het.
Je was altijd bij me, overal.
Ik nam je mee als ik ten strijde trok.
Je was bij me op de koude velden.
Maar dat weet je toch ?
O, Livius. Wat ik weet, is dit:-
Jij was ook bij mij, altijd.
Af en toe wilde ik vluchten voor het leven.
Dat heb ik niet gedaan, want ik hield mezelf voor...
... dat je op een dag bij me zou zijn.
Ik wil de rest van m'n leven bij je zijn.
Want ik hou van je.
Echt waar, Livius ?
Breng hem veilig bij me terug.
Breng hem vlug bij me terug.
Maak dat hij altijd van me houdt.
Stel deze mannen weer op achter de linies.
Ik zal de aanval leiden. - De eerste golf dient als lokaas.
Er zullen er veel sterven. Vooral hun leider loopt gevaar.
We gaan eerst en zullen jouw lokaas zijn.
Als ik sterf, waren de goden niet met mij.
En dan, Livius, m'n vriend, m'n broer...
... zou dat je niet van een grote last bevrijden ?
Op bevel dringt u met uw mannen steeds verder het bos in...
... tot de barbaren denken dat ze kunnen aanvallen.
U houdt stand tot wij de val sluiten.
Wij zullen standhouden.
Ballomar.
Ballomar is ontkomen door de lafaards onder uw gladiatoren.
Vader.
Het besluit is genomen, Lucilla.
Armenia en Rome komen nog nauwer tezamen.
Een stukje Rome...
... een lieftallig deel ervan, wordt Armeens.
Ik wil dat je dit onder je hoede neemt.
Ik heb het tijdens de campagne in dit woud geschreven.
Ik zal er goed op passen.
Ik heb geprobeerd mezelf ervan te overtuigen...
... dat m'n zorgen onredelijk zijn. Maar dat zijn ze niet.
In het oosten ligt het gevaar voor ons.
Een bondgenootschap moet duidelijk maken...
... welke waarde Rome hecht aan de oostgrens.
Een bondgenootschap met Armenia.
En dus...
... moet Caesar z'n dochter ten huwelijk geven...
... aan de koning van Armenia.
Ik had gehoopt dat de goden ons gunstig gezind zouden zijn...
... zodat je niet een huwelijk zonder liefde zou hoeven sluiten.
Vader.
U weet beter dan wie ook wat een huwelijk zonder liefde betekent.
Ja.
Ja, dat weet ik.
Ik weet dat u van me houdt.
Daarom...
... als u het van me vraagt...
... dan wil dat zeggen dat u uit alle macht heeft geprobeerd...
... een andere manier te vinden. - Dat heb ik ook gedaan.
En u heeft die niet gevonden ?
Nee, ik heb die niet gevonden.
Daarom moet het gebeuren.
Zo straft Rome lafaards.
Hou daarmee op.
Je noemt ons lafaards. Laat twintig van onze mannen met elkaar vechten.
Dan zullen we eens zien wie er laf is.
Ga opzij. - Blijf allemaal van Verulus af.
Ik voer het bevel over het noordelijke leger.
Ga door met de strafvoltrekking.
Ik sta dit niet toe. - Hou je erbuiten, Commodus.
Dat kan ik niet. - Ik ook niet.
Laat de goden dan maar beslissen.
Ja, de voortekenen waren slecht.
Voor ons ? Voor Rome ? Hier kunnen we toch duidelijke taal spreken ?
Wil je dat de goden ons hun boodschappen op schrift geven...
... en ons over elke kleinigheid adviseren ?
Is de moord op een keizer een kleinigheid ?
Moord ?
Caesar weet dat hij gaat sterven.
Hij kan elk moment Commodus onterven ten gunste van Livius.
Als hij dat in het openbaar doet, waar blijven wij dan ?
Maar om Caesar te doden...
Weet Commodus dit ? - Hij weet er niets van.
Hij mag het nooit te weten komen.
Caesar heeft zoveel mensen om zich heen. Hoe pak je het aan ?
Heel gemakkelijk. We weten hoeveel hij van fruit houdt.
Appels.
Er zit een dodelijk gif op dit mes.
Aan de kant waar er een slang is gegraveerd.
Snij daar een appel mee door.
Bied de giftige helft aan Caesar aan en eet de andere helft zelf.
Lang leve keizer Commodus.
Al zijn er honderd getuigen bij, niemand zal je verdenken.
Van wie pakt Caesar fruit aan ? Wie is er zo intiem met hem ?
Ik. - Jij ?
Jij bent blind.
Ik kan op de tast de kant van het lemmet herkennen.
Wie beter dan een blinde ?
Heb je gevoel voor ironie, Marcus Aurelius ?
Kijk dan eens goed hoe de keizer van het Romeinse rijk...
... tot niet meer wordt dan een slaaf.
En wie of wat is je meester ?
Slaaf ?
Een plekje in je zijde.
Misschien niet groter dan een tarwekorrel.
Wat heb je nu aan je wijsheid ?
Geen antwoord ?
Denk aan wat je in de loop der jaren hebt gelezen en gedacht.
En al die uren dat je gesproken hebt met je vriend Timonides.
Dat zal je vast op dit moment hebben voorbereid.
Het was niet genoeg, hé. Je bent er niet klaar voor.
Waarom ?
Waarom is bij al dat gepraat de dood niet aan de orde gekomen ?
Of wist je diep in je hart dat je wijsheid hulpeloos was...
... tegenover dit allergrootste mysterie ?
Dan wordt alle andere kennis en kunde banaal en zinloos.
Had je dan nagedacht, gelezen, gepraat of gepeinsd ?
Misschien is het maar goed ook.
Want als mensen niet denken, lezen of met elkaar spreken...
... vooral als ze niet met elkaar spreken...
... dan zijn ze geen mensen meer.
Hij komt me halen.
De zwijgende veerman, die me de donkere rivier zal overzetten.
Ik ben nog niet klaar voor je.
Kunnen we hierover niet tot een vergelijk komen ?
Ik vraag je twee jaar te wachten.
Een jaar.
Ik kan het niet in minder dan een jaar doen.
Ik vraag niet om genoegens, vriendschap of liefde.
Ik heb het alleen over Rome.
En als ik Rome zeg, dan bedoel ik de wereld.
De toekomst.
Ik ben bereid met pijn te leven.
Wat kan een jaar jou nou uitmaken ?
Ordinair, dom ding.
Toch was ik het die zei:-
Geeft de vijgenboom niet naar haar aard vijgen...
... zoals de bij honing geeft...
... en zoals de leeuw zich op de lammeren stort ?
Zo is het naar de aard der dingen dat jij me komt halen.
Vergeef me, veerman.
Ik realiseerde me niet dat je blind en doof bent.
Kom me halen wanneer je wilt. Mijn hand zal ons leiden.
Maar dit zeg ik je:-
Er is een grote waarheid die we nog niet hebben ontraadseld.
O, jij bent het, Cleander.
Kan ik iets doen, Caesar ?
Ik lijd pijn.
Volgens de Grieken verzacht fruit de pijn het beste.
Deel deze met me.
Ik ben toegezegd aan koning Sohamus.
Maar je bent de mijne. - Vader heeft z'n woord gegeven.
Laten we weggaan. - Waar kunnen we heen ?
Als we maar ergens alleen zijn. - Zo'n plaats bestaat er niet.
Ik ben de dochter van Caesar. - Je bent een vrouw.
Dat is een veel hogere rang.
Zo zou ik niet kunnen leven en jij ook niet.
Ik zou het kunnen.
Als ik moest kiezen tussen Caesar's erfenis of jouw liefde...
... dan koos ik jouw liefde.
Ik kan het niet.
Hoe kan je iets anders doen ?
Alleen dit is echt.
De rest is een half leven, een droom.
Alleen dit.
Hoe kan je me vragen alles wat ik ben te vergeten...
... alles wat m'n leven betekent ?
Hoe kan je leven iets betekenen zonder liefde ?
Ik laat dit niet gebeuren.
Vader...
... waarom heb je...
... me verloochend ?
Vader.
Livius.
Zoek je een document, Timonides ?
Iets waarin vader z'n erfgenaam aanwijst ?
Zo'n document is er niet. - Er moet er een zijn.
Z'n laatste woord was Livius.
Ik zal getuigen dat het de wens van Caesar was...
... dat jij z'n erfgenaam zou zijn.
Als het alleen jouw woord was, zou er twijfel zijn.
Caesar moet ongetwijfeld Caesar zijn.
Is het mogelijk op een andere manier...
... de echte erfgenaam van Marcus Aurelius te worden ?
Gegroet, ongetwijfelde Caesar.
Gegroet, Commodus. Gegroet, Caesar.
Ik zal nooit vergeten wat je vandaag gedaan hebt.
Laat het in alle vier hoeken van het rijk horen...
... dat ik, Commodus, nu Caesar...
... Gaius Metellus Livius benoem...
... tot opperbevelhebber van alle Romeinse legers...
... en proconsul van het Romeinse rijk...
... die alleen aan Caesar zelf ondergeschikt is.
Denk erom, u bent sterfelijk.
In deze gebouwen bewaren jullie alle wetten...
... en alle geschriften van de grote mannen van Rome.
Ik vertrek met m'n echtgenoot.
Binnenkort ben ik ver weg van deze stad.
Nu vraag ik...
... dat jullie hier goed op willen passen...
... de bespiegelingen van m'n vader, Marcus Aurelius.
Wat er in de komende tijd ook mag gebeuren...
... zorg dat ze niet vernietigd worden.
Want dit is Rome.
Toen...
... m'n vader stervende was, heb ik met de goden gesproken.
Ik zei: Ik ben niet als m'n vader.
En als ik tot Caesar gekroond word...
... verander ik alles wat hij gedaan heeft.
Ik bood ze m'n leven aan.
Ik zei: Als het niet goed is voor Rome dat ik Caesar word...
... laat me dan sterven.
Maar zoals jullie zien...
... leef ik nog.
En ik ben Caesar.
En nu...
... ga ik zorgen dat Rome weer een stad wordt van licht...
... van feesten, schoonheid en kracht.
Er komen spelen. De mensen in de stad krijgen te eten.
Jullie provincies leveren dubbel zoveel graan...
... en de belasting wordt verdubbeld. - Caesar, dat kan niet.
Er heerst niet alleen in Syria en Egypte honger...
... maar ook in Armenia, Cappadocia en Arabia.
Overal in het oosten sterven de mensen van honger.
Toen bekend werd dat u ons geroepen had, kreeg men hoop.
Men zei: Rome kan ons niet laten sterven, de jonge Caesar zal helpen.
Als we deze orders uitvoeren, is er overal kans op opstanden.
Zeg maar tegen je provincies...
... tegen Egypte, Syria en het hele oosten van het rijk...
... dat ik ze bij de minste tegenstand in de pan zal hakken.
Zeg ze ook dat ze de zwakheid van m'n vader moeten vergeten.
Een dodenmars van Polybius' leger. Een hinderlaag.
De barbaren slachten Romeinen als mensenoffer.
Aanvallen.
Ballomar.
Leg je wapens neer, we hebben elkaar lang genoeg bevochten.
Je sleurt mij en m'n volk nooit als slaven door de straten van Rome.
Jij en je volk worden nooit tot slaaf gemaakt, op m'n erewoord.
Caesar accepteert dat nooit. Het zijn krijgsgevangenen.
Ze moeten als slaaf worden verkocht.
Laten we sterven terwijl we Romeinen doden.
Keten ze.
Tot we als mensen met ze kunnen praten.
Je hoeft alleen maar je woord te geven en de ketenen gaan af.
Jullie begrijpen het niet. Livius wil je ketenen afdoen.
Hij wil vrije mannen en vrouwen van jullie maken.
Hij wil Romeinen van jullie maken.
Vertrouwen jullie het woord van Livius soms niet ?
Dit is Wodan, onze oorlogsgod.
Zijn jouw goden sterker, dan geven ze je kracht.
Zo niet, raak dan Wodan aan.
Jullie zijn omringd door Romeinse soldaten.
Als ik schreeuw, brengen ze jullie om.
We hebben de slag verloren, volgens Wodan moeten we sterven.
Bekijk het logisch. Je wilt weten of onze god sterker is.
Wat zegt het nou als ik jouw god aanraak ?
Alleen maar dat ik zwak ben. Ten tweede...
We willen jullie helpen, jullie bevrijden.
Als ik schreeuw, sterven jullie.
Al ben ik slaaf geweest, ik ben geen pijn gewend.
Al ben ik filosoof, toch ben ik zwak.
Ze zijn het niet waard.
Barbaren. Monsters.
Beesten.
Raak Wodan aan, dan weten we dat je goden zwak zijn.
Ik kan dit niet verdragen.
Het is meer dan een mens kan uithouden.
Ik kan het niet.
O, Livius. Wat een wereld...
... als de toekomst van zulke mensen afhangt.
Dat was helemaal niet m'n bedoeling.
M'n geloof was niet sterk genoeg.
Je hebt geen kik gegeven.
Dat is geen reden om onze god aan te nemen.
Dat is geen reden om je te bekeren. - Wil je ons niet, Romein ?
Jullie ellendige, ongeletterde, halve beesten.
We hebben voor iets heel anders gevochten.
En toch...
Ja, we willen jullie wel.
We willen jullie.
Zuster.
Hij zou de beste gladiator van Rome kunnen zijn.
Ja, je hoort in de arena thuis.
Ben je helemaal hierheen gekomen om bijdehand te doen ?
Alles wat je doet, heeft een doel.
Ik zeg je wat je vrienden verzwijgen.
Je drijft het oosten tot opstand. - O, je komt me de les lezen.
Wil m'n zus er wel om denken...
... dat ze haar broer niet kan commanderen of bespotten.
Vergeet niet dat ik Caesar ben. Ik doe wat ik wil.
O ja, werkelijk ?
Je wilt maar een ding, alles wat vader deed ongedaan maken.
Je hebt altijd wrok gevoeld tegen mij. Waarom ?
Wat heb ik je ooit misdaan ? - Het gaat om wat je nu doet.
Je liegt. Ik weet toch dat jij vader tegen me opzette.
Dat hoefde ik niet te doen. Hij wist hoe wreed je was.
Waarom wist hij niet van jouw wreedheid ? Vooral tegen moeder.
Ik was in de kamer toen ze stierf.
Toen onze moeder stierf.
Weet je het nog ?
Ik hoorde haar smeken: Lucilla, waarom haat je me zo ?
Vergeef me, als ik je pijn heb gedaan.
Je zei geen woord. Was dat niet wreed ?
Er was een reden voor. - O ja, welke dan ? Zeg op.
Niets, niets. - Vertel het me, zeg op.
Caesar, u bent ongewapend.
Zelfs een vrouw met een dolk. is gevaarlijk.
Ze heeft geen dolk.
Ze is m'n zuster.
Laat ons alleen.
Je kwam me dus waarschuwen ?
Geen andere reden ?
Wist je niet dat Livius op weg terug is naar Rome ?
Dat wist ik niet.
Weet je waarom hij komt ?
Blijf hier bij me, Lucilla.
We vinden wel een andere manier om de trouw van Armenia te verzekeren.
Gaius Metellus Livius.
Ze zeggen dat Lucilla hier is.
Ze zeggen ook dat alles mogelijk is nu Commodus Caesar is.
Ik hoor van die wilde geruchten...
... dat je komt met een hoofd vol ideeën voor een nieuw Rome.
Het Rome van m'n vader.
En dat je van plan bent die ideeën in de Senaat te brengen.
Die wilde plannen van je.
Wat zou je doen, als ik zei:-
Livius, ik wil niet dat je dat doet.
Alleen dat, meer niet.
Ik zou nog steeds doen wat volgens mij nodig is.
Laat dat plan varen, Livius.
Dan zorg ik dat jij en Lucilla altijd samen kunnen zijn.
Wat moet ik doen ? Ik ben niet zo sterk als ik dacht.
Ik heb niet zonder jou leren leven.
We kunnen niet leven zonder elkaar.
Dat zei ik, maar je luisterde niet.
Ik dacht dat je vader had verraden.
Nu weet ik dat je op jouw manier de wereld wil maken zoals hij haar wilde.
Als ik zo'n wereld wil maken, houdt Commodus ons gescheiden.
Maak die wereld, dan zullen we wel zien wat ons kan scheiden.
Gegroet, bedwinger van de Germanen. - Gegroet, Livius Germanicus.
Eerbiedwaardige vaderen en senatoren van Rome...
... heeft u gehoord wat er wordt voorgesteld ?
Gaius Metellus Livius heeft gevraagd dat wij, de Senaat van Rome...
... deze barbaren, deze wilden zullen begiftigen...
... met het Romeinse burgerschap en ze op Romeinse grond laten wonen.
Dat we deze zwervers en moordenaars behandelen als broeders...
... als gelijken.
En onze andere provincies dan ?
Wat gebeurt er met Gallia, dat ons zo trouw is ?
Of met Syria ? Of Egypte, dat ons graan stuurt ?
Als de barbaren Romeinen worden, valt het hun dan te weigeren ?
Wat is het Romeinse burgerschap dan nog waard ?
Het wordt iets goedkoops en vulgairs.
Iets om weg te geven, zoals brood.
Ik zeg nee.
Wij zijn Romeinen, krijgers.
Laten we ons dit giftige idee uit het hoofd zetten.
Kruisig hun leiders, maak de rest tot slaven.
Leer ze voor eens en altijd af om oorlog te voeren tegen Rome.
Zo doen we dat in Rome.
Eerbiedwaardige vaderen van Rome.
U heeft me onthaald als een soldaat, na een kleine zege in de oorlog.
Daar dank ik u voor.
Maar vandaag moet u een moeilijk besluit nemen.
Het hoort niet zo te zijn dat ik als soldaat uw stem beïnvloed.
Ik vraag Caesar daarom een man, die soldaat noch senator is...
... maar een filosoof, die verstandig kan redeneren...
... in mijn plaats te laten spreken.
Romeinse landgenoten. - Je bent een Griek.
Griek van geboorte, Romein uit vrije keus.
Slaaf.
Slaaf van geboorte. Ik heb m'n vrijheid verkregen.
Romeinse landgenoten.
Als leraar weet ik dat als ik een les honderd keer geef...
... en als de leerling het dan nog niet begrijpt...
... dan moet ik wel aannemen dat er iets mis is.
Met de les, of met de leraar.
Honderd keer hebben we de zogeheten barbaren geleerd...
... wat de gevolgen zijn van oorlog met Rome.
We verbranden hun dorpen, we kruisigen hun leiders...
... we maken hun jongeren tot slaaf.
De branden doven, de doden worden begraven...
... de slaven sterven uiteindelijk.
Maar de haat die we achterlaten sterft nooit.
Haat betekent oorlog.
Oorlog wil zeggen schatplichtige heffingen...
... die we aan onze provincies moeten ontrukken. Belastingen.
Honger, ziekte.
Wat een geld kost dat. Wat een verspilling.
En toch is het antwoord eenvoudig.
We moeten geen oorlog voeren. - Geen oorlog ?
Terwijl je vrienden ons voortdurend aanvallen ?
Dit is verraad.
Deze mensen laten hun bedoeling duidelijk blijken.
Ons vernietigen en de hele Romeinse manier van leven.
En toch is het antwoord eenvoudig.
Laten we 'mijn vrienden' omvormen tot vredelievende mensen.
We geven ze onze verlaten akkers.
Dan hebben ze niet alleen zelf te eten, maar ik beloof u...
... ze zullen eten naar Rome sturen. - Daar ben ik het mee eens.
Zet ze daar neer, laat ze voor ons produceren, maar als slaven.
Zo is het altijd geweest.
Niger had 20.000 slaven op z'n landgoed, waar zijn ze nu ?
Allemaal verkocht of vrijgelaten. Waarom ?
Omdat Niger tegen de slavernij is ?
Nee, omdat het niet meer loont slaven te houden.
Slaven produceren niet zoveel als vrije mensen.
Laten wij doen wat winstgevend is en rechtvaardig.
Laat ze delen in de grootste gave...
... en ze de Romeinse vrijheid geven.
Dan vertellen ze door dat Rome ze als gelijken behandelt.
Dan hebben wij de menselijke grenzen...
... de Romeinse vrede die Marcus Aurelius heeft beloofd.
In naam van Caesar.
Caesar heeft me gevraagd:-
Wanneer is Rome ooit groter of sterker geweest ?
Ik zeg in antwoord aan Caesar:-
Nooit is Rome groter of sterker geweest dan nu.
Wat heeft ons rijk samengebonden ?
Onze kracht, onze macht.
Gelijkheid, vrijheid, vrede.
Wie anders dan Grieken en joden en slaven gebruiken die woorden ?
Achter hem en z'n mensen komen de Vandalen.
Miljoenen van hen wachten op onze zwakte om ons te vernietigen.
Als we deze barbaren opnemen...
... zeggen onze vijanden dat we het uit zwakte doen.
Dan stromen ze van alle kanten toe.
Dat wordt het eind van het Romeinse rijk.
Het wordt het eind van Rome.
Het eind van Rome ?
Hoe sterft een keizerrijk ?
Stort het in een vreselijk ogenblik ineen ?
Nee.
Maar er komt een tijd dat het volk er niet meer in gelooft.
Dan...
... begint een keizerrijk te sterven.
Vaderen van Rome.
Ik heb geleefd onder vier grote keizers.
Trajanus...
... Hadrianus...
... Antoninus...
... en Marcus Aurelius.
En in al die jaren is ons keizerrijk gegroeid...
... veranderd.
De wet van het leven is: Groei of sterf.
U, de senatoren, bent het hart van Rome.
Het volk spreekt middels u.
Spreek dan, laat de wereld u horen.
Laat de wereld weten, dat Rome niet zal sterven.
Er zijn miljoenen zoals zij die wachten aan onze poorten.
Als wij de poorten niet openen, halen ze die omver...
... en vernietigen ze ons. Maar laten we in plaats daarvan...
... steeds groter en luisterrijker worden.
Laten we hen opnemen, laat het hart van het rijk groeien.
Eerbiedwaardige vaderen...
... we hebben de wereld veranderd.
Kunnen we onszelf dan niet veranderen ?
Ja, het is tijd om te veranderen. - Geen oorlog meer.
Een Romeinse vrede.
Livius.
Je hebt gewonnen. Wij hebben gewonnen.
In de Senaat. Nu Rome nog.
Rome staat achter je, het leger ook. En ik ook.
Verjaag Commodus. Met jou als Caesar zal heel Rome veranderen.
Je hebt me verslagen, nietwaar ?
Het ging om Rome, niet tegen jou.
Het is me nu duidelijk waarom je gekomen bent.
Om me te gronde te richten. Ik kan jullie twee wel doden.
Wat de Senaat betreft... - Waag het niet...
Ik verzet me niet tegen de wil van de Senaat.
Je barbaren mogen zich vestigen, maar jij...
... jij bent m'n tweede man niet meer. Ga terug naar het noorden.
Je gaat de grens bewaken tot ik het genoeg vind.
Nee, nee, zuster.
Je krijgt verder geen kans meer om tegen mij samen te spannen.
Je gaat terug naar je man in Armenia.
Je ziet Rome en Livius nooit meer terug.
Een paar dagen geleden wilde u nog vrede sluiten met Rome.
In de afgelopen jaren hebben we veel verdragen gesloten...
... met vele stammen.
Van de volkeren in het noorden bent u het enige nog.
Als u bang bent voor de Vandalen aan de grens...
... zal Rome u beschermen. Waarom weigert u dan nog ?
Zeg het duidelijk, nu meteen. Of maak dat u wegkomt.
Al die jaren in deze wildernis, en wat hebben we bereikt ?
Voor het eerst in de historie is het noorden grotendeels in vrede.
Een man kan maanden, zelfs jaren alleen zijn.
Maar een keer wordt het allemaal net iets te veel.
Zou dat ook zo zijn als Lucilla hier bij u was ?
Een bevel van Caesar.
U moet terugkeren naar Rome.
Timonides, kijk. Daar is Livius.
Met ons gaat alles goed. - We zijn welvarend.
We hebben een huis, net als de Romeinen.
We hebben meer dan genoeg voor onszelf.
De macht van de menselijke geest is onbegrensd.
Ten goede of ten kwade.
Heb je iets van Lucilla gehoord ? - Nee.
Ik heb al maanden niets gehoord.
Er heerst hongersnood in Rome. De mensen sterven bij duizenden.
Ik wil er voor het donker zijn. Fijn dat het goed met jullie gaat.
Een vreselijke tijd, Livius.
Ik vrees dat de goden vertoornd zijn.
Ze kwellen Rome met deze epidemie.
Er zijn duizenden doden. Ik ben alleen...
Ik heb niemand tot wie ik me kan wenden.
Alleen jij.
Ik wilde hier niet weg.
Het hele oosten is in opstand. Arabia, Judea, Cappadocia, Syria, Egypte.
Daar ook ?
Daar zitten Marcellus en Virgilianus. Die waren altijd zo trouw.
Ja, aan m'n vader.
Nu brengen ze legers op de been tegen mij, tegen Rome.
Zelfs Sohamus doet met ze mee.
Hij heeft Lucilla gedwongen met hem te vluchten.
Waar is het oostelijke leger ?
Het heeft de kant van de rebellen gekozen.
Alleen het noordelijke leger is nog over...
... om ze te vermorzelen.
En jij...
... jij bent de enige die ze zullen volgen.
Livius.
Neem het bevel op je.
Geef mij deze macht niet, Commodus.
De goden zijn met me.
Ze staan altijd aan mijn kant.
Ga naar het oosten en druk deze rebellie de kop in.
Geef me deze macht niet.
Ik ben niet bang.
Jullie wilden praten. Spreek dan maar.
Je wilde vechten voor je ons had gesproken.
Jullie zijn in opstand.
Marcus Aurelius sprak over gelijke naties.
Rome duldt geen opstand. - We zijn oude vrienden.
Jullie zijn verraders. Twee legers zijn aan het muiten.
Jullie bedreigen het rijk.
Wij zijn niet de enigen.
Livius.
De goden zijn ons goed gezind. Ze hebben jou gestuurd.
Ben jij hierbij betrokken ? - Ik heb er alles mee te maken.
Met rebellie ? - We scheiden ons af van Rome.
We stichten hier ons eigen oostelijke keizerrijk.
Je creëert een chaos. Wat moet jullie samenbinden ?
Alles valt uiteen. - Niet als jij meedoet.
We maken Rome groter dan ooit. - Wat heb je gedaan ?
Ik wil de ramp afwenden die m'n broer creëert.
Misschien doet hij veel verkeerd, maar zo verzet je je daar niet tegen.
Ik kan je het rijk niet laten vernietigen.
Je kunt het niet.
Neem je leger dan mee terug naar Rome. We zoeken het zelf wel uit.
En de opstand ongestraft laten ? - Ik doe mee aan deze opstand.
Ik begin me af te vragen of je ooit van me hebt gehouden.
Het is uit liefde dat ik zoveel heb gewaagd.
Vlucht, Lucilla. Verberg je voor het te laat is.
We zullen de opstandige legers vermorzelen.
Ik vlucht niet.
Je hebt het bestand geschonden.
Beter dan dat, we hebben ons verbonden met de Perzen.
De Perzen.
Wat kunnen wij doen ? Doen we met Livius mee ?
Commodus zal ons alleen martelen en ombrengen.
Er vechten Romeinen tegen Perzen, terwijl wij toekijken.
Ontsteek het vuur achter ons.
Als ik sneuvel, wordt Lucilla op mijn bevel gedood.
De koning is dood.
Ik heb verloren. Laat me sterven. - Nee, ik wil dat je blijft leven.
Ik wil sterven, Livius.
Heil, Livius.
Commodus, keizer van de Romeinse wereld, groet u.
Bij proclamatie heet u voortaan: Gaius Metellus Livius Partius...
... veroveraar van Persia.
Caesar laat u zeggen:-
Livius, m'n vriend, m'n broer, deel de troon met me.
Word Caesar, samen met mij.
Maar eerst moeten de volgende dorpen worden verwoest.
In elke opstandige stad moeten 5000 mensen gekruisigd worden.
In elke stad moeten 5000 mensen levend verbrand worden.
We zullen ze leren in opstand te komen.
Stop de kruisigingen.
Arresteer deze mannen.
Romeinen.
Nu zeggen we tegen onze Senaat, tegen ons rijk en de wereld:-
Kijk, hier ontmoeten we elkaar in vriendschap...
... de blonde mensen uit het noorden en de donkere uit het zuiden.
Wat wij hier doen, zou overal op de wereld gedaan kunnen worden.
Waar is dat geschenk van Gaius Livius ?
Dit heeft Livius ons geleverd. Gaius Metellus Livius.
Heb je gezegd dat ik de troon wil delen ?
Dit was z'n antwoord:-
Zeg Caesar, er komt een nieuw Rome...
... of een nieuwe Caesar.
Cleander.
Bezorg me goud, Cleander.
Haal het van elk monument, elke tempel, de goden en godinnen.
Geef me genoeg goud om Livius en z'n nieuwe Rome te smoren.
Roei de barbaren uit.
Mannen van Rome.
Raak deze mensen niet aan. Ze zijn jullie broeders geworden.
Laat ze in vrede leven. Ze zijn nu Romeinen.
Doe ze geen kwaad.
Alle noordelijke volkeren zullen met dood en vuur antwoorden.
Hun haat zal eeuwenlang leven. Het kost rivieren van Romeins bloed.
Jullie maken er moordlustige volkeren van.
Gooi jullie wapens neer. Laten we samen in vrede leven.
Nee, nee.
Wat is er gebeurd, zachtmoedige Griek ?
Wilde je ze vertellen dat er drie mogelijkheden waren ?
Wist je niet dat er een vierde mogelijkheid is ?
Deze.
Zo beantwoorden ze rede.
Nu moet zelfs jij begrijpen dat je ze alleen zo kunt antwoorden.
Kijk eens naar z'n gezicht.
Zeg me wat ik in zijn naam moet doen.
Moet het leger Rome binnenrukken en de stad smoren in bloed ?
Hij is dood.
Hij komt mij niet dood voor.
Ik kan z'n leven nog voelen en z'n woorden horen.
Hij was m'n vaders vriend.
Ik ga alleen Rome in.
Als ik bij zonsondergang niet terug ben...
... laat het leger dan Rome binnentrekken.
Ze hebben een god van me gemaakt.
Wist je dat ?
Ik laat het vieren met dertig dagen van feesten.
Vertrek onmiddellijk, Commodus. Ik kan je leven nog sparen.
Ik heb eindelijk door waarom ze die epidemie hebben gezonden.
Er was hongersnood. Er waren te veel monden.
Dus hebben de goden minder monden gemaakt.
Het leger staat aan de poorten van de stad.
Als ik bij zonsondergang niet terug ben, rukken ze de stad binnen.
Ik heb je alles aangeboden en toch verzet je je tegen mij.
Je had een god kunnen worden.
Pak een zwaard, dan laat ik het je zien.
Ik zal je laten zien wat voor god je bent.
Ik zal een beroep doen op de Senaat.
Ze zullen toch nog een beetje om het rijk geven.
Ik heb veel van je gehouden, Livius.
Toch moet je nu sterven.
Maar dat is het soort grap waar de goden van houden.
Je zei eens dat je de goden nooit had horen lachen.
Luister.
Luister goed.
Glorierijke Caesar...
... die genoemd wordt Lucius Aelius Aurelius Commodus...
... Augustus Pius Felix.
Pacificator van de hele wereld. Onoverwinnelijke.
De Romeinse Hercules. Hogepriester.
Imperator. Vader van het land.
En nu veroveraar van Persia.
We zijn hier om onze goddelijke Caesar om toestemming te smeken...
... om af te kondigen dat met ingang van vandaag...
... ons rijk niet meer het Romeinse rijk heet...
... maar het rijk van Commodus. En dat deze stad niet Rome is...
... maar de stad van Commodus.
Jullie hebben m'n toestemming.
Gaius Livius is onder ons.
Gaius Livius wenst te spreken.
Spreek.
Eerbiedwaardige vaderen van Rome.
Wat heeft u gedaan ? Wat is er van u geworden ?
U bent de Senaat van het Romeinse volk.
De stem, het geweten van het rijk.
Verzet u, bevrijd u van deze mens...
... die het rijk in gevaar heeft gebracht.
Het leger staat aan de poort en steunt u.
Verrader.
Bericht van Caesar.
Wijziging van het commando.
Een nieuwe bevelhebber. Gaius Livius is geen aanvoerder meer.
Jullie nieuwe commandant is Caesar zelf.
Goud, Caesar heeft goud gestuurd voor de soldaten van Rome.
Goud, goud.
Drieduizend dinar in goud voor iedereen.
Drieduizend dinar. Goud, goud.
Voor iedereen drieduizend dinar.
Er is op de wereld niet genoeg goud om iedereen drieduizend dinar te geven.
Kijk, kijk.
Zie je wel, Livius...
... de dag is voorbij en het leger trekt Rome niet binnen.
Onze nieuwe god Caesar eist mensenoffers.
Jij en deze anderen zullen de eersten zijn.
Daar is dat geweldige Romeinse leger van je.
Gekocht voor een handvol goud.
Waar wachten we op ? Laten we ons deel pakken.
En Livius dan ? - Waarvoor heb je jaren gegeven ?
Je hebt bloed vergoten, vrienden zijn gestorven.
Gooi je dat allemaal weg ?
Onze tijd is gekomen. - De tijd voor verraad.
Deserteurs.
Wij zijn geen deserteurs. We gehoorzamen onze Caesar.
Jouw Caesar koopt jullie.
Als je dat goud aanpakt, ben je een verrader.
Noem je mij een verrader ? Jij leidt een opstand.
Polybius.
Vlucht, red jezelf.
Dit kan niet waar zijn. Niet vaders leger.
Wat is ervan geworden ? - Er is niets meer over.
Duisternis en dood.
Vlucht snel, Lucilla. - O, Polybius.
Huilen heeft geen zin.
Je begrijpt er niets van, hé.
Vroeger brachten oorlogen goud op voor de soldaten.
Maar jouw vader, hij was een groot man...
... maar met dit nieuwe Rome is alles anders geworden.
Verulus.
Verulus, help me.
Help me de man van wie ik hou te redden.
Ik wil dat je m'n broer vermoordt.
Ik geef je geld, m'n juwelen. Je krijgt alles wat ik heb.
Er is mij niets overgebleven. Alleen m'n liefde.
Er is niet genoeg geld op aarde dat je een man kunt betalen...
... om z'n eigen zoon te doden.
Jouw zoon ?
Mijn moeder...
Hield mijn moeder van jou ?
Ja, ze hield van me en ik van haar.
Dat is een leugen.
Een leugen. - Nee Commodus, het is waar.
Je had nooit Caesar moeten zijn, zo ben je niet geboren.
Gelogen. Ik ben de zoon van een keizer.
Marcus Aurelius was m'n vader.
Jij bent m'n vader niet.
Je bent mijn zoon.
Mijn zoon.
En van m'n Faustina.
Nee.
M'n zoon.
Garde van Rome, jullie keizerrijk is omgekomen.
Het licht van de wereld is gedoofd.
Volk van Rome.
Vlug, ren vlug naar je buren.
Zeg ze dat de nacht vol dieven is.
Ze hebben onze kostbaarste schatten geroofd.
Onze trots, onze luister, onze wijsheid en onze eer.
Volk van Rome.
Roep het uit: Er is dood in de lucht.
Ze zien het niet. Ze horen het niet.
Alleen de jakhalzen in het donker weten het.
Alleen de gieren die cirkelen in de donkere lucht weten het.
Treur.
Treur om het land dat niet meer bestaat.
O, Livius.
Geef me je hand, Livius.
Van alles waarvoor we hebben gestreden, van al onze dromen...
... hebben we elkaar nog.
We hebben elkaar.
Bevel van Caesar, keten haar.
Livius.
Waarom ben je gekomen ? Je kon blijven leven.
Ik hou van je, Livius. We horen bij elkaar.
Ik leef alleen als jij leeft.
Het leger.
Toen m'n vader Marcus Aurelius stierf, gaf je me een toorts...
... en huldigde je me als ongetwijfelde Caesar.
Ik zwoer dat niet te vergeten, dus ik betaal je m'n schuld...
... Gaius Metellus Livius.
Ik heb vaak in de arena gevochten.
Ze fluisteren dat geen gladiator Caesar, een god, durft te doden.
Alleen jij zou het wagen.
Als je me nu zou bevechten...
... zou de wereld weten dat het op leven en dood was.
Dood me en ze zijn van jou.
Victorinus, ongeacht wie dit overleeft...
... jij hebt nu de macht.
Jij hebt het leger. Maak mij Caesar.
Dan geef ik je een miljoen dinar in goud.
Anderhalf miljoen dinar.
Als je heel goed luistert...
... dan hoor je de goden...
... lachen.
Verbrand ze. Verbrand ze.
Livius.
Wodan, wreek ons.
Verwoest Rome.
Gegroet, Livius.
Gegroet, Caesar.
We hebben de macht in handen, Livius. Rome is van ons.
Bestijg de troon, wees Caesar.
Gaius Metellus Livius, het volk vraagt naar jou.
Het rijk is van jou, Livius.
Jullie zouden me niet geschikt vinden.
Als m'n eerste officiële daad zou ik jullie laten kruisigen.
Twee miljoen voor de troon. - Twee miljoen ?
Tweeënhalf miljoen.
2.750.000 dinar. - 2.800.000.
2.900.000.
Keizer van het grootste rijk, van Brittannia tot Egypte ?
Heerser van de hele aarde ? Dat kost veel meer.
Drie miljoen dinar voor de troon van het Romeinse rijk.
Zo begon de ondergang van het Romeinse keizerrijk.
Een grote beschaving wordt pas van buitenaf veroverd...
... als zij zichzelf van binnenuit heeft vernietigd.
Nederlandse ondertiteling bewerkt door : Nutcracker